Gdzie kręcono Mamma Mia? Poznaj filmowe lokalizacje

Większość plenerów „Mamma Mia” kręcono na greckiej wyspie Skopelos i sąsiedniej Skiathos, a sequel „Mamma Mia! Here We Go Again” powstał głównie na chorwackiej wyspie Vis. Do tego dochodzą pojedyncze sceny z Damouchari na Pelionie, Thassos oraz studyjne ujęcia w Pinewood Studios pod Londynem. Jeśli chcesz zaplanować własną wycieczkę śladami filmowego Kalokairi, w tym przewodniku znajdziesz wszystkie najważniejsze lokalizacje.

Gdzie kręcono pierwszą część „Mamma Mia”?

Filmowa wyspa Kalokairi to miks kilku prawdziwych miejsc rozsianych po Morzu Egejskim i kontynencie. Trzon plenerów stanowiły trzy lokalizacje: Skopelos, Skiathos i Damouchari na Pelionie, a wszystko uzupełniły zdjęcia w londyńskim studiu.

Skopelos – prawdziwa „wyspa Mamma Mia”?

Skopelos to niewielka, zielona wyspa o powierzchni 96,3 km² i około 5 tys. mieszkańców, należąca do archipelagu Sporad Północnych. To tutaj powstała większość ujęć pierwszego filmu, a sama wyspa od 2008 roku funkcjonuje w przewodnikach jako „Mamma Mia Island”. Las sosnowy schodzi tu niemal do morza, zatoczki są wąskie i zaciszne, a zabudowa pozostaje typowo grecka – białe domy, niebieskie okiennice, brukowane uliczki.

Do Skopelos nie da się dolecieć bezpośrednio – wyspa nie ma lotniska, co paradoksalnie chroni ją przed masową turystyką. Najwygodniej jest przylecieć na sąsiednią Skiathos, a następnie złapać prom lub katamaran. Z kontynentu wielu widzów kojarzy rejs z portu Volos: statek przecina Zatokę Pagasyjską, zatrzymuje się na Skiathos, a dopiero potem dopływa do Skopelos.

Agios Ioannis Kastri – kościółek ze ślubnej sceny

Najbardziej rozpoznawalnym miejscem na Skopelos jest niewielka kaplica Agios Ioannis Kastri, położona na skale 100 m nad poziomem morza. Prowadzi do niej dokładnie 202 stopnie wykute w skale – to ten słynny „marsz po schodach”, który widzimy w scenie ślubu Sophie i Sky’a oraz w sekwencji „The Winner Takes It All”.

Chociaż finałowy ślub oglądamy w małym kościółku na skale, większość ujęć wnętrza nakręcono w większej replice zbudowanej w studiu, a nie w samej kaplicy Agios Ioannis Kastri.

W rzeczywistości świątynia jest bardzo kameralna – w środku mieści się zaledwie kilka osób. Prawdziwym „ekranowym bohaterem” jest tutaj jednak widok: z tarasu rozciąga się panorama na Morze Egejskie i sąsiednie wyspy, którą fani filmu kojarzą z ujęć podczas śpiewania „I Have a Dream”.

Plaże Kastani i Glysteri – filmowe piosenki nad wodą

Drugi symbol Skopelos to plaża Kastani, jedna z najpiękniejszych w całej Grecji. To właśnie tam powstały sceny „Lay All Your Love on Me”, „Does Your Mother Know” oraz „I Have a Dream”. Na potrzeby filmu zbudowano drewniane molo i bar, które po zakończeniu zdjęć rozebrano, by przywrócić naturalny charakter zatoki.

Kolejną ważną lokalizacją jest Glysteri – piaszczysto-żwirowa plaża kilka kilometrów od miasta Skopelos. Charakterystyczne kamienne wejście z łukiem zagrało front fikcyjnej willi Donny, a sama zatoka stała się tłem dla scen, w których Sophie czyta pamiętnik matki i skacze ze skał do wody razem z trzema potencjalnymi ojcami.

Przylądek Amarantos – „trzy drzewa” nad morzem

Na południowo-zachodnim wybrzeżu Skopelos leży przylądek Amarantos, wśród fanów znany jako „Trzy Drzewa”. To tutaj kręcono m.in. sceny z „Dancing Queen” i „Our Last Summer”. Dwie stare sosny rosnące na wapiennej skale stały się wizytówką wyspy – to jedno z najczęściej fotografowanych miejsc na Sporadach.

Jaką rolę odegrała Skiathos i kontynentalna Grecja?

Sąsiednia Skiathos, wyspa z międzynarodowym lotniskiem, była dla ekipy filmowej zarówno zapleczem logistycznym, jak i ważną lokacją. To stąd wyrusza prom na fikcyjne Kalokairi, a pierwsze spotkania bohaterów rozgrywają się właśnie w porcie.

Skiathos – port i wieża zegarowa

Stary port na Skiathos widzimy, gdy trzej kandydaci na ojca Sophie po raz pierwszy się spotykają, próbując dostać się na wyspę. Nabrzeże z kawiarenkami, tawernami i taksówkami wodnymi nie było dekoracją – wygląda dokładnie tak, jak w życiu codziennym. Nad miastem dominuje wieża zegarowa kościoła św. Mikołaja, którą pamiętamy ze sceny „I Have a Dream”. Z punktu widokowego przy wieży rozpościera się panorama na port, lotnisko i okoliczne wysepki.

Damouchari i Thassos – epizody poza wyspami

Nie wszystkie „greckie” plenery pierwszej części powstały na Sporadach. Wioska Damouchari na półwyspie Pelion zagrała tętniące życiem nadmorskie miasteczko, gdzie śpiewana jest m.in. „Dancing Queen”. Wykorzystano tam naturalny kamienny port, restauracje nad wodą i stare domy wspinające się po zboczu.

Kilka ujęć nakręcono również na wyspie Thassos, określanej często jako „szmaragd Morza Egejskiego”. W filmie miga ona w tle podczas morskich przelotów i scen na łodziach, dodając obrazom spokojnej, zielonej scenerii.

Pinewood Studios – gdzie „zbudowano” Villę Donna?

Hotel Villa Donna, w którym mieszkają Donna i Sophie, to filmowa konstrukcja. Cały kompleks powstał w Pinewood Studios w hrabstwie Buckinghamshire. Na słynnej hali 007 Stage posadzono prawdziwe drzewa i zainstalowano system nawadniania, żeby przez kilka miesięcy utrzymać roślinność w dobrej kondycji. Tylko charakterystyczne wejście z łukiem nakręcono na plaży Glysteri – reszta to kunszt scenografów.

„Mamma Mia” była pierwszą dużą produkcją realizowaną na odbudowanej hali 007 Stage w Pinewood Studios po pożarze z 2006 roku, co do dziś wspomina się w branżowych kronikach.

Gdzie kręcono „Mamma Mia! Here We Go Again”?

Dziesięć lat po premierze pierwszej części twórcy wrócili do historii Donny i Sophie, ale filmowy plan przenieśli z Grecji do Chorwacji. Skopelos zastąpiła wyspa Vis, która zagrała Kalokairi w niemal całym sequelu.

Dlaczego wybrano chorwacką wyspę Vis?

Wyspa Vis to dziewiąta co do wielkości wyspa Chorwacji – ma około 90 km² powierzchni i mniej więcej 3600 mieszkańców. Przez lata funkcjonowała jako baza wojskowa i była zamknięta dla turystów, dlatego do dziś zachowała autentyczny, nieprzebudowany charakter. Gdy producenci szukali plenerów dla drugiej części, Chorwacja kusiła nie tylko krajobrazem, ale też korzystnymi ulgami podatkowymi dla zagranicznych ekip.

Na czas zdjęć wynajęto praktycznie wszystkie miejsca noclegowe na wyspie, a część obsady mieszkała na zacumowanych w porcie jachtach. Okres zdjęciowy trwał od sierpnia do początku grudnia 2017 roku, a w tym czasie Vis była de facto zamknięta dla przypadkowych turystów.

Zatoka Barjaška – serce filmowego Kalokairi

Najważniejszą lokacją sequela stała się Zatoka Barjaška, nazywana też Barjoška. To tu powstało około 70% ujęć do „Mamma Mia! Here We Go Again”. Nad dziką zatokę doprowadzono specjalnie zbudowaną drogę, a przy brzegu wzniesiono duże drewniane molo – centralny punkt wielu scen.

W dawnej infrastrukturze wojskowej – betonowych platformach i ruinach – zaaranżowano część filmowych przestrzeni, a morze wokół zatoki stało się tłem spektakularnej sekwencji „Dancing Queen” z udziałem setek statystów na łodziach i pomostach. Po zakończeniu zdjęć większość konstrukcji zdemontowano, zostawiając tylko nową drogę.

Miasto Vis – targ, port i filmowa codzienność

Samo miasto Vis, leżące we wschodniej części wyspy, zagrało miejski rynek i port, do którego zawijają promy. Historyczna zabudowa – kamienne domy, weneckie pałace, klasztor franciszkański na półwyspie Prirovo – stworzyły naturalną scenografię dla retrospekcji z młodą Donną. Plac targowy przearanżowano na grecki rynek, a na stoiskach pojawiły się produkty przywiezione specjalnie z Grecji, żeby zachować śródziemnomorski klimat znany z pierwszej części.

Komiža i Konoba Jastozera – filmowa tawerna

Po zachodniej stronie wyspy leży Komiža – miasteczko rybackie, które stało się bazą dla części ekipy. W filmie widzimy je jako tło scen w „greckiej” tawernie, którą zagrała słynna Konoba Jastozera, działająca od 1883 roku. Lokal, położony nad samą wodą, otacza półkolisty mur dawnej przetwórni ryb – to charakterystyczne miejsce łatwo rozpoznać na ekranie.

Inne chorwackie plenery – Stiniva i okoliczne wyspy

Chociaż głównym planem była Zatoka Barjaška, w sequelu można dostrzec też inne zakątki Visu. Widać m.in. plażę Stiniva – skalną zatoczkę uznaną w 2016 roku za jedną z najpiękniejszych plaż Europy – oraz sąsiednią wyspę Biševo z Błękitną Jaskinią. W pojedynczych ujęciach pojawia się także Sveti Andrija (Svetac), która symbolicznie „gra” samą wyspę Kalokairi, choć akcja fabularnie wciąż toczy się w Grecji.

Czy w sequelu wracamy do oryginalnych greckich miejsc?

Mimo przeniesienia planu do Chorwacji, twórcy „Mamma Mia! Here We Go Again” zachowali symboliczne nawiązanie do pierwszej części. W końcowych scenach znów widzimy kapliczkę Agios Ioannis Kastri na Skopelos, dzięki czemu historia zamyka się w tym samym, doskonale znanym fanom kadrze. Ten drobny powrót do Sporadów spaja wizualnie oba filmy, choć większość sequelu powstała już po adriatyckiej stronie mapy.

Jak dotrzeć do filmowych lokalizacji „Mamma Mia”?

Wybierając się własnym śladem bohaterów, warto zaplanować logistykę z wyprzedzeniem, bo część miejsc jest nieco odizolowana od głównych szlaków turystycznych. Dla Grecji i Chorwacji schemat podróży wygląda inaczej:

Dzięki temu łatwo ułożyć sobie „trasę filmową”: najpierw greckie Sporady ze Skopelos i Skiathos, później chorwacki Vis z Zatoką Barjaška i nadmorską Komižą. W każdym z tych miejsc krajobraz – nawet bez kamer i ekipy – wciąż wygląda jak gotowy kadr z musicalu.